Łącznik termiczny balkonowy to element, który zastępuje fragment płyty żelbetowej w miejscu przejścia balkonu przez warstwę ocieplenia. Przenosi siły z balkonu na strop, a jednocześnie przerywa ciągłość betonu, czyli drogę, którą ciepło ucieka z budynku. Dostarczamy łączniki dobierane pod konkretny projekt — także osobno, bez płyt balkonowych.
Balkon wspornikowy jest przedłużeniem płyty stropowej: ten sam beton biegnie od wnętrza mieszkania na zewnątrz, przechodząc przez ocieplenie. Beton przewodzi ciepło kilkadziesiąt razy lepiej niż izolacja, więc takie przejście działa jak żebro chłodzące. Łącznik rozwiązuje to inaczej — w miejscu przecięcia płyty wstawia korpus izolacyjny, a przez izolację przechodzą wyłącznie elementy potrzebne do przeniesienia sił.
Trzon stanowi korpus izolacyjny o grubości 80 lub 120 mm. Przechodzą przez niego pręty rozciągane, które przejmują moment ujemny od wspornika, oraz łożyska i pręty przenoszące siły ścinające. Odcinki prętów biegnące w izolacji wykonuje się ze stali nierdzewnej, bo to strefa najbardziej narażona na wilgoć. Całość jest zamknięta w sztywnej obudowie, która chroni izolację podczas transportu i betonowania.
Połączenie balkonu ze stropem musi przenieść dwie rzeczy naraz: moment zginający, który chce obrócić wspornik w dół, i siłę poprzeczną na krawędzi podparcia. Sama warstwa izolacji nie przeniesie żadnej z nich. Łącznik jest elementem konstrukcyjnym, dobieranym z tablic nośności tak samo jak zbrojenie — a izolacja jest jego częścią, nie dodatkiem.
Wszędzie tam, gdzie żelbet — wylewany na budowie albo w postaci prefabrykatów betonowych — przechodzi przez warstwę ocieplenia i musi przenieść obciążenie: przy balkonach wspornikowych, przy balkonach prefabrykowanych mocowanych do konstrukcji, przy loggiach i płytach podpartych na słupach, a także przy attykach, gzymsach i zadaszeniach. W każdym z tych przypadków dobiera się inny wariant, bo inny jest układ przenoszonych sił.
Cztery rzeczy, na które projektanci i wykonawcy zwracają uwagę najczęściej przy doborze.
Połączenie balkonu ze stropem to jeden z tych detali, w których traci się najwięcej ciepła na metr bieżący, a temperatura powierzchni wewnętrznej przy narożu spada najniżej w całym pomieszczeniu. Wstawienie korpusu izolacyjnego w miejsce betonu likwiduje tę drogę przewodzenia.
Standardem jest korpus 80 mm. Przy ostrzejszych wymaganiach energetycznych stosuje się wersję 120 mm — tego samego typu, z tymi samymi zasadami montażu, ale z grubszą przekładką. Wybór ma też skutek konstrukcyjny: przy grubszej izolacji rzadziej trzeba dylatować płytę balkonową.
Standardowe elementy zachowują nośność przez 120 minut działania ognia, bez dokładania osłon na budowie. Materiał izolacyjny w korpusie jest niepalny, więc łącznik może stanowić przerwę w ociepleniu wykonanym z materiałów palnych.
Element dobiera się do grubości płyty, otuliny zbrojenia i wysięgu balkonu, a nie projektuje balkon pod dostępny łącznik. Do wyboru są wysokości od 16 cm wzwyż, trzy wartości otuliny i odcinki o różnej długości, więc na metr bieżący krawędzi można ułożyć dokładnie tyle nośności, ile wynika z obliczeń.
Masz projekt i chcesz sprawdzić dobór?
Wystarczy grubość płyty, wysięg balkonu, otulina zbrojenia i obciążenia z projektu konstrukcyjnego. Odpowiadamy w ciągu 24 h.
Wariant łącznika wynika z tego, jakie siły przechodzą przez połączenie. Poniżej cztery układy, które w praktyce pojawiają się najczęściej.
Najczęstszy przypadek: płyta balkonowa jest przedłużeniem stropu i wymaga przeniesienia momentu ujemnego oraz sił poprzecznych. Maksymalny wysięg zależy od grubości płyty — przy 16 cm to około 1,7 m, przy 25 cm dochodzi do 3,0 m.
Gdy płyta balkonowa leży wyżej albo niżej niż strop, albo jest mocowana do ściany czy wieńca, stosuje się elementy z prętami zakotwionymi w tym elemencie. Ściana lub belka musi mieć wtedy co najmniej 175 mm grubości, a węzeł projektuje się jak narożnik ramy.
Jeśli płyta jest podparta, a nie wspornikowa, przez połączenie przechodzą już tylko siły ścinające. Wtedy dobiera się prostszy wariant, bez elementów przenoszących moment — z tą samą izolacją 80 lub 120 mm.
Ten sam problem pojawia się wszędzie, gdzie żelbetowy element wychodzi poza ocieplenie. Attyka połączona ze stropem bez przerwy termicznej wyprowadza ciepło tak samo jak balkon, tylko na mniejszym przekroju. Rozstaw łączników wynika w tych przypadkach z obliczeń statycznych.
Nie wiesz, który wariant pasuje do Twojego detalu?
Prześlij przekrój przez połączenie balkonu ze stropem — na jego podstawie wskażemy właściwy typ i rozstaw.
Łączniki dobiera się na metr bieżący krawędzi płyty, według tablic nośności. Poniżej parametry, które trzeba znać przed doborem.
Korpus izolacyjny ma 80 mm albo 120 mm. Wysokość elementu odpowiada grubości płyty: standardowo od 16 do 25 cm, w części rozwiązań do 35 cm. Otulina zbrojenia górnego to 30, 35 lub 50 mm — przy otulinie 50 mm minimalna wysokość elementu rośnie do 18 cm. Beton łączonych płyt powinien być klasy co najmniej C20/25.
Elementy są dostarczane w odcinkach 25, 50 i 100 cm, zależnie od rozwiązania. Rozmieszczenie prętów i łożysk jest tak dobrane, żeby odcinek dało się przeciąć na równe części, kiedy krawędź balkonu nie wypada w module — bez utraty nośności na pozostałych fragmentach.
Nośność podaje się jako moment i siłę poprzeczną na metr bieżący. Najmocniejsze elementy przenoszą siły ścinające rzędu 190 kN/m przy płytach od 16 cm. Dla orientacji: balkon o wysięgu 1,9 m i płycie 18 cm z obciążeniem użytkowym 4,0 kN/m² wymaga elementu o nośności około 30 kNm/m na moment i 29 kN/m na ścinanie. Maksymalny wysięg wspornika przy otulinie 30 mm rośnie od 1,74 m dla płyty 16 cm do 3,00 m dla płyty 25 cm.
Płytę balkonową dylatuje się prostopadle do linii łączników. Przy izolacji 80 mm maksymalny rozstaw dylatacji wynosi 13,5 m, przy izolacji 120 mm — 23,0 m. Na balkonach narożnych odległość od narożnika do dylatacji nie może przekroczyć połowy tych wartości.
Wycena idzie za metrem bieżącym krawędzi i zależy od czterech rzeczy: grubości izolacji, wysokości elementu, liczby prętów i łożysk w metrze, czyli przyjętej nośności, oraz otuliny. Dlatego ceny nie da się podać bez danych z projektu — dwa balkony o tej samej powierzchni potrafią wymagać elementów różniących się nośnością kilkukrotnie.
Potrzebujesz doboru i wyceny na metry bieżące?
Załącz do zapytania rzut z krawędziami balkonów, grubość płyty i wartości momentu oraz siły poprzecznej z obliczeń — wtedy nie musimy dopytywać o szczegóły.
Łącznik wbudowuje się razem ze zbrojeniem płyty, przed betonowaniem. Poniżej przebieg dla płyty wylewanej na budowie; przy stropach filigran element jest dzielony na część dolną, wbudowywaną w zakładzie, i górną, dokładaną na budowie — z zachowaniem co najmniej 10 cm odstępu między łącznikiem a płytą prefabrykowaną.
Typ, wysokość i nośność wynikają z projektu konstrukcyjnego: grubości płyty, wysięgu, obciążeń i otuliny. Na tym etapie ustala się też rozstaw dylatacji i miejsca, w których krawędź trzeba domknąć krótszym odcinkiem.
Szalunek płyty musi być ustawiony na właściwym poziomie, bo późniejsza korekta wysokości elementu nie jest możliwa. Układa się zbrojenie zgodnie z projektem: górne zbrojenie płyty balkonowej, poprzeczne zbrojenie krawędziowe i strzemiona domykające krawędź. Przy podparciu pośrednim, czyli bez podpory pod krawędzią stropu, dochodzi zbrojenie podwieszające.
Element wkłada się od góry, po ułożeniu zbrojenia — nie wymaga to podnoszenia siatek. Kotwy powinny znaleźć się za zbrojeniem krawędziowym, a element trzeba związać drutem wiązałkowym ze zbrojeniem płyty, żeby nie przesunął się przy betonowaniu. Elementy symetryczne można wbudować dowolną stroną; w pozostałych kierunek wskazuje oznaczenie na obudowie.
Beton układa się równomiernie po obu stronach łącznika i starannie zagęszcza. Nierównomierne wypełnienie potrafi przesunąć element albo zostawić pustkę pod łożyskiem, czyli dokładnie tam, gdzie przenoszony jest docisk. Pod samym łącznikiem nie ustawia się podpór montażowych.
Wspornik ugina się po usunięciu szalunku — na to ugięcie składa się praca samej płyty i odkształcenie łącznika. Dlatego szalunek wykonuje się z podniesieniem montażowym, liczonym dla konkretnego elementu i wysięgu. Dla balkonu o wysięgu 1,9 m i płycie 18 cm wypada ono rzędu 1,5 cm.
Zobacz na niektóre z naszych filmów opisujące nasze prefabrykaty
