Schody prefabrykowane to gotowe biegi i spoczniki żelbetowe, które przyjeżdżają na budowę i są osadzane dźwigiem w docelowym miejscu. Na kondygnacji nie ma szalowania, zbrojenia ani czekania, aż beton osiągnie wytrzymałość — jest rozładunek, osadzenie i zabezpieczenie elementu. Dostarczamy schody wewnętrzne i zewnętrzne, wykonywane pod konkretny projekt.
Schody żelbetowe można wykonać na dwa sposoby: zbudować szalunek na kondygnacji i wylać je na miejscu albo zamówić gotowy element. W drugim przypadku bieg powstaje w formie, w kontrolowanych warunkach, a na budowie zostaje praca montażowa. Różnica najmocniej widać przy geometrii — stopnie w prefabrykacie wychodzą z formy, a nie z dokładności ciesielskiej ekipy.
Podstawowy element to płyta biegowa z uformowanymi stopniami. Drugim elementem jest płyta spocznikowa, opierana na ścianach klatki albo na wspornikach — jej rolę opisuje osobno strona o spocznikach schodowych. Bieg i spocznik mogą też stanowić jeden prefabrykat, jeśli układ klatki na to pozwala i element da się dowieźć oraz podnieść w całości.
Najczęstszy układ w budynkach wielorodzinnych: dwa biegi biegnące w przeciwnych kierunkach, połączone spocznikiem międzypiętrowym. Rozwiązanie wynika wprost z przepisów — w jednym biegu schodów wewnętrznych może być najwyżej siedemnaście stopni, a w budynkach opieki zdrowotnej czternaście, więc przy typowej wysokości kondygnacji podział na dwa biegi jest naturalny. Spocznik pozwala też zmieścić klatkę w mniejszym rzucie, bo schody zawracają zamiast biec w jednej linii.
Schody dwubiegowe powrotne zawracają o 180 stopni, łamane skręcają o 90 stopni na spoczniku, a układ z podestem to ten sam schemat z szerszą płytą pośrednią, na której da się zatrzymać lub ustawić okno. Z punktu widzenia prefabrykacji różnica sprowadza się do liczby elementów i sposobu ich oparcia — geometria każdego biegu i tak wynika z rzutu klatki.
W prefabrykacji „dywanowe” to potoczna nazwa płyty załamanej: elementu, w którym bieg i spocznik tworzą jedną, zagiętą płytę o zębatym profilu. Warto uważać na tę nazwę, bo w wykończeniówce oznacza ona zupełnie co innego — drewniane stopnie nakładane na gotowy bieg. My mówimy o konstrukcji, nie o okładzinie.
Bieg prosty jest najprostszy w produkcji i w montażu. Kiedy w rzucie brakuje miejsca na spocznik, stosuje się rozwiązanie, w którym skręt realizują same stopnie — takie schody zabiegowe betonowe mają osobną stronę, bo rządzą się innymi zasadami wymiarowania.
Cztery rzeczy, które w praktyce przesądzają o wyborze prefabrykatu zamiast schodów wylewanych na miejscu.
Szalunek schodów to jedna z najbardziej pracochłonnych konstrukcji ciesielskich na budowie: trzeba go zbudować, zazbroić, zabetonować, odczekać i rozebrać. Przy prefabrykacie ta praca odbywa się w zakładzie. Zaznaczmy od razu, żeby nie było nieporozumienia: nie dostarczamy szalunków ani systemów do szalowania schodów — dostarczamy gotowe biegi.
Przepisy wymagają, żeby wszystkie stopnie w biegu miały równą wysokość, a to na budowie potrafi być problemem: kilka milimetrów różnicy między pierwszym a ostatnim stopniem jest odczuwalne pod stopą i widoczne po ułożeniu okładziny. Element z formy powtarza tę samą geometrię na każdej kondygnacji.
Bieg jest elementem konstrukcyjnym i dostarczamy go bez warstwy wykończeniowej — powierzchnia jest równa i przygotowana pod jej ułożenie. Warstwa wykończeniowa jest przy tym konieczna, a nie opcjonalna: to ona chroni beton i odpowiada za wygląd stopni. Do wyboru są płytki gresowe, powłoka żywiczna albo malarska, układane po przygotowaniu podłoża zgodnie z instrukcją wybranego materiału.
Dostawa obejmuje całą Polskę, a transport jest wliczony w cenę elementów. Rozładunek organizuje budowa po swojej stronie, razem ze sprzętem i ekipą z odpowiednimi uprawnieniami.
Masz rzut klatki schodowej i chcesz poznać cenę?
Wystarczy rzut z układem biegów, wysokość kondygnacji i informacja, czy schody są wewnętrzne, czy zewnętrzne. Odpowiadamy w ciągu 24 h.
Ten sam wyrób pracuje w dwóch bardzo różnych warunkach. Poniżej cztery sytuacje, w których gotowe biegi sprawdzają się najlepiej.
Wejście do budynku to miejsce, w którym schody pracują na mrozie, w wodzie i pod solą z butów. Beton radzi sobie z tym lepiej niż większość alternatyw, pod warunkiem że powierzchnia zostanie zabezpieczona środkiem hydrofobowym. Przepisy wymagają przy tym, żeby schody zewnętrzne prowadzące do budynku miały co najmniej 1,2 m szerokości użytkowej i nie były węższe niż bieg wewnątrz budynku.
Klatka jest drogą ewakuacyjną, więc jej szerokość liczy się proporcjonalnie do liczby osób na najliczniej obsadzonej kondygnacji — co najmniej 0,6 m na każde sto osób, ale nie mniej niż minimum przypisane danemu rodzajowi budynku. Przy powtarzalnych kondygnacjach prefabrykat pokazuje pełnię możliwości: ten sam bieg wraca piętro po piętrze.
Przy pojedynczej klatce zasady się nie zmieniają, zmienia się skala i dojazd. Warto sprawdzić go przed zamówieniem, bo na ciasnej działce podniesienie biegu bywa trudniejsze niż na osiedlu.
Przed dostawą gotowy musi być fundament, a najczęściej także strop i ściany konstrukcyjne klatki. Jeżeli w projekcie są spoczniki pośrednie, w ścianach zostawia się przygotowane oparcia. Potrzebny jest też dojazd dla zestawu, sprzęt do podnoszenia i równe, odwodnione miejsce na odłożenie elementów — warunki są takie same jak przy odbiorze innych prefabrykatów betonowych.
Nie wiesz, czy Twoja budowa jest gotowa na dostawę?
Prześlij rzut kondygnacji i zdjęcie dojazdu — powiemy, czego brakuje, zanim zamówisz.
Geometria schodów nie jest kwestią gustu — wynika z przepisów i z wysokości kondygnacji. Poniżej zasady, które porządkują projekt, zanim powstanie zamówienie.
Liczbę stopni wyznacza się, dzieląc wysokość kondygnacji przez dopuszczalną wysokość stopnia dla danego rodzaju budynku. W jednym biegu schodów wewnętrznych może być najwyżej siedemnaście stopni, a w budynkach opieki zdrowotnej czternaście. Wszystkie stopnie w biegu muszą mieć równą wysokość — to wymóg, nie zalecenie.
Szerokość stopnia wiąże się z jego wysokością zależnością s = (0,60 ÷ 0,65) − 2h, gdzie h to wysokość stopnia. Im wyższy stopień, tym węższy — i odwrotnie. Długość biegu wynika już bezpośrednio z tych dwóch wielkości: to szerokość stopnia pomnożona przez liczbę stopni pomniejszoną o jeden.
Szerokość użytkową mierzy się między wewnętrznymi krawędziami poręczy, a przy balustradzie jednostronnej — między wykończoną ścianą a wewnętrzną krawędzią poręczy. Nie wolno jej ograniczać zainstalowanymi urządzeniami. Szerokość całej klatki to suma dwóch biegów i duszy, czyli przerwy między nimi.
Prefabrykat nie ma fabrycznej warstwy wykończeniowej i nie jest przewidziany do użytkowania w surowym betonie. Sam beton nie jest odporny na przebarwienia: odbarwienia od sadzy, pyłków, farb czy rdzy z balustrady to normalne zachowanie materiału i nie są traktowane jako usterka, więc jednolitego koloru po umyciu nikt nie zagwarantuje. Dlatego bieg zakłada się pod warstwę zmywalną — gres, powłokę żywiczną lub malarską — i to ona decyduje o trwałości i wyglądzie schodów. Warstwę wykończeniową planuje się razem ze schodami, a nie dokłada jako pomysł na później.
Beton na zewnątrz warto zabezpieczyć środkiem hydrofobowym. Zimą nie skuwa się lodu i ubitego śniegu mechanicznie ani nie posypuje schodów solą — sól i chlor osłabiają powierzchnię i uruchamiają degradację; do odladzania stosuje się granulaty. Nie wolno też podgrzewać powierzchni palnikiem. Plamy zmywa się na mokro, możliwie szybko, mydłem i ciepłą wodą. Rysy konstrukcyjne o rozwartości do 0,2 mm mieszczą się w normie i nie są wadą.
W prefabrykacie można zamocować balustradę i inne elementy zewnętrzne, o ile projekt dopuszcza takie obciążenie. Montaż wykonuje się łącznikami przewidzianymi w projekcie albo kołkami do betonu.
Potrzebujesz wyceny pod konkretny projekt?
Załącz rzut i przekrój klatki oraz wysokość kondygnacji — wtedy nie musimy dopytywać o szczegóły.
Poniższa kolejność jest wspólna dla biegów prostych i skręcanych. Szczegóły — oparcie, kolejność, sposób połączenia — zawsze wynikają z projektu wykonawczego.
Przed przyjazdem elementów gotowy powinien być fundament, a zwykle także strop i ściany konstrukcyjne klatki. Przy spocznikach pośrednich w ścianach muszą być przygotowane oparcia. Potrzebny jest dojazd dla zestawu i miejsce na rozładunek, które nie koliduje z ruchem na budowie.
Rozładunek prowadzą osoby z uprawnieniami hakowymi i dźwigowymi, przy użyciu akcesoriów przewidzianych w projekcie prefabrykatu — pętli, pasów, haków wkręcanych w kotwy tulejowe. To nie jest etap na improwizację: element podniesiony za przypadkowy punkt można trwale uszkodzić.
Podłoże musi być wyrównane, nośne i odwodnione. Elementy układa się na podkładkach dystansowych o możliwie małej powierzchni styku, z materiału, który nie rysuje betonu, rozmieszczonych tak, aby nie wywoływać nadmiernych ugięć. Składowane na zewnątrz warto okryć brezentem.
Przed osadzeniem sprawdza się wszystkie wymiary i spadki. Niezgodność z projektem trzeba zgłosić przed montażem — po trwałym wbudowaniu elementu reklamacja nie będzie już rozpatrywana. To kilka minut pracy, które ratują cały etap.
Bieg osadza się zgodnie z projektem wykonawczym, przy użyciu certyfikowanych akcesoriów transportowych. Po ustawieniu element trzeba osłonić na czas dalszych robót — brezentem, a przy stemplowaniu płytami OSB. Na tym etapie wykonuje się też oddzielenie akustyczne od konstrukcji, czyli izolację akustyczną schodów; później nie da się jej dołożyć bez kucia.
Zobacz na niektóre z naszych filmów opisujące nasze prefabrykaty
